26 september 1963

Wanneer zullen duplexwoningen samengevoegd gaan worden? Dat is een vraag die mij sinds het ontstaan van deze 'dubbele' woningen (twee minihuisjes op elkaar) door het hoofd speelt. Het idee is dat dat gaat gebeuren als de woningnood opgelost is. Door samenvoeging zou een grote woning met twee verdiepingen ontstaan.
Nu is de woningnood nog wel niet opgelost, maar toch wilde men het er in de gemeente Winschoten nog eens over hebben. Blijkbaar is hier minder sprake van woningnood dan elders, want het belangrijkste argument tegen ontsplitsing was nu de lage huur die voor de wonin-kjes gevraagd kon worden. Dat is voor een deel van de huurders erg aantrekkelijk.
Bovendien, en hier komt een aap uit de mouw waar in de pers weinig aandacht is geschonken, zouden bij ontsplitsing de woningen minder opbrengen. De dubbele huur zou namelijk in vergelijking met andere woningen te hoog zijn. Zo blijven mooie ideeën hangen in financiële rotzooi. De PSP kwam volkomen consequent met een voorstel de huur van de duplexwoningen te verlagen, maar dat voorstel kreeg alleen de steun van de pacifisten zelf en de CPN.

Een voorstel dat het wel haalde was de verhoging van de reinigings-rechten. Er moet in de buurt van het kerkhof nieuwe riolering komen en Gedeputeerde Staten van Groningen hebben daar goedkeuring voor verleent op voorwaarde dat de dekking uit verhoogde lasten zou komen. PSP en CPN konden zich daar niet mee verenigen. De PSP vond dat het verbeteren van de riolering een kwestie van volksge-zondheid is en daarom uit rijksmiddelen betaald moet worden. De CPN voegde daar nog aan toe dat de financiële verhouding tussen gemeente en rijk niet deugde. De overige partijen steunden het voorstel van B&W zodat de prijsverhoging met grote meerderheid werd aangenomen.

20 december 1962

Ik had mij er al over verbaasd een paar weken geleden, het feit dat de kleuterscholen in handen zijn van een particuliere stichting. Dat zal spoedig veranderen. Door de toename van het aantal scholen werd de administratie te ingewikkeld voor een eenvoudige stichting en hulp was niet te krijgen. Daarom zal de gemeente de scholen over-nemen. Een deel van de gemeenteraad betreurde dat, weer ging er een particulier initiatief verloren, maar men ging wel akkoord.
Op een tweetal punten wil de vooruitgang in Winschoten echter maar niet van de grond komen. In de eerste plaats: de reinigingsdienst. Die heeft nog steeds een afdeling paardentractie. Ik citeer de Winschoter Courant: "de wagens die sinds jaar en dag vrijwel de enige beziens-waardigheid van Winschoten zijn".
Ten tweede: de straatverlichting. Er zijn nog steeds talloze punten in de stad die onvoldoende verlicht zijn, maar zo lang Winschoten geen dekkende begroting heeft wil gedupeerde staten van de provincie geen toestemming geven voor verbetering van de situatie.

Tenslotte de klucht rond de centrale antennes in de Hortensiastraat. Hoe lang dat al niet speelt! Bij het vaststellen van de offerte was men vergeten dat Duitsland 2 niet zonder omvormer te ontvangen zou zijn. Zo'n apparaat kost f 800, -. Per blok! Dat is in totaal f 4000,-. De gemeente stelde voor de aannemer halverwege tegemoet te komen. De kosten wil men blijkbaar niet doorberekenen. Althans daar staat niets over in de krant.

14 september 1962

Gelukkig is niet de hele wereld gereformeerd, zoals wij hier in Nederland. In Spanje wil het met de arbeidsmoraal maar niet lukken. Onder de kop "Voor velen in Spanje is werken nog een schande", meldt de Winschoter dat van de 31 miljoen Spanjaarden 19 miljoen geen beroep uitoefent. Van die 19 miljoen zijn 1 miljoen bejaard en 7 miljoen nog te jong om te werken: de overige 11 miljoen leven van vermogen of familie.

Op het tweede gezicht valt het dus nogal mee met de werkschuwheid van de Spanjaarden. Die 11 miljoen zal voor de helft uit vrouwen be-staan die wel werk binnenshuis hebben. Dan blijven er 5,5 miljoen mannen over. Dat zijn dan natuurlijk de rijke stinkerds die profiteren van Franco's dictatuur. Volgens de krant behoren ze in ieder geval tot de "bovenlaag van gisteren, die (...) hun land door eigenbelang en wereldvreemdheid ruïneerden".
De eigenlijke achtergrond van het artikeltje wordt duidelijk wanneer men spreekt over de mensen die wel werken: "ongeveer twee miljoen stedelijke arbeiders worden aangeduid als ongeschoolde krachten of handlangers. Ongeveer twee miljoen landarbeiders en bijna 2,5 mil-joen kleine boeren hebben eveneens voor het grootste deel geen voldoende beroepsopleiding genoten. Alleen uit deze cijfers al blijkt dat Spanje nog een lange weg moet gaan, voor het ingepast kan worden in een Europees arbeids- en productieproces."

Ook in Groningen is men bang dat men de boot van de vooruitgang mist. Gedeputeerde Staten gaat voor f 2.175.000,- aandelen kopen in een op te richten N.V. die in onze provincie een kerncentrale wil gaan bouwen. Daarnaast wil men f 12.500.000,- investeren in de voorbe-reidingskosten en de exploitatielasten. Men verwacht eind 1963 een definitief besluit te kunnen nemen over een dergelijke centrale. De bouw zal daarna in ruim drie jaar zijn beslag kunnen vinden. De Samenwerkende Electriciteits-Productiebedrijven (SEP) kunnen te-vreden zijn. Ik vraag mij af of dat echter ook voor ons, de inwoners van de provincie geldt.

19 oktober 1961

Eindelijk wordt het marktplein op de schop genomen. Er zal geen Winschoter bezwaar maken tegen de plannen. De kinderkopjes die daar al eeuwen en eeuwen liggen zijn echt niet geschikt om er met de fiets over heen te rijden. Eindelijk komt er normale bestrating, en een trottoir. Langs de kerk komt een strook voor planten zodat het nog een beetje groen blijft op het plein.
Er zijn al talloze plannen gemaakt, maar Gedeputeerde Staten van Groningen hebben steeds uitvoering van die plannen tegen gehou-den. Ook nu was er weer geen optimisme over de houding van de provincie, maar als kerngemeente beschikt Winschoten thans over een potje voor infra-structuur waaruit de reconstructie deels betaald zal kunnen worden. Bovendien hebben particulieren zevenduizend gulden ter beschikking gesteld om een deel van de kosten te dekken. Dat alles maakt de verbouwing voor de provincie een stuk goed-koper. Op basis van deze redenatie hoopt men dat zij daarom toch akkoord zal gaan.

24 december 1959

Je blijft lachen met de vermakelijkheidsbelasting. Het ministerie van binnenlandse zaken heeft Gedeputeerde Staten van Groningen laten weten dat het niet akkoord gaat met de verlaging van deze heffing voor de bioscopen in Winschoten. Dit omdat de gemeente in een slechte financiële positie verkeert.
De gemeenteraad kan ook in dit stadium nog vasthouden aan haar pogingen de plaatselijke bioscopen enigszins financieel tegemoet te komen, maar B&W zijn overstag gegaan (net als de vorige keer overi-gens). Op de raadsvergadering van vanavond bleek de PvdA weer de partij met de zwakste rug. Terwijl hij klaagde over de geringe be-voegdheden van de raad, ging de woordvoerder (en daarmee de frac-tie) accoord met het voorstel van B&W. De verlaging werd daarna met alleen de stemmen van VVD en CPN tegen, ongedaan gemaakt.

1 oktober 1959

De staat heeft goedkeuring verleend aan het plan het Winschoterdiep voor zover dat nog door het centrum loopt te dempen. Vanaf Stra-tings steenfabriek tot voorbij de Molenweg zal Winschoten worden bevrijd van een water dat toch alleen maar door Jan en alleman gebruikt werd om overtollige huisraad in te mieteren.

Het bericht bracht de gemeenteraad in een goed humeur. Daar hadden Scala en Dommering mooi mazzel mee, zeker gezien de bezwaren die de Gedeputeerde Staten van de provincie Groningen tegen de verlaging van de vermakelijkheidsbelasting naar voren hadden gebracht. De gemeenteraad hield de rug recht, en nu kan de provincie alleen nog maar terecht bij De Kroon, die een bindend oordeel moet vellen. Het is eigenlijk ook raar dat de provincie zich kan bemoeien met de begroting van een gemeente. Maar ja, ze moeten daar toch iets te doen hebben.

1 februari 1958

De Amerikanen hebben eindelijk dan ook hun kunstmaan. Het dingetje weegt 12,365 kg. Tsja, als je het niet van de snelheid kunt hebben, dan moet het maar van de precisie.

Dat geldt niet voor Gedeputeerden Staten van de provincie Gronin-gen: om de CPN in Finsterwolde dwars te zitten hebben zij gemeend deze gemeente geen enkele woning toe te moeten wijzen. Met andere woorden: er mag daar niet gebouwd worden. Dat zal de Finsterwol-mers naar de PvdA toedrijven! Ha!

31 oktober 1957

De asfaltering van het marktplein gaat niet door. Gedeputeerde Sta-ten van de provincie hebben het bijbehorende gemeentelijke krediet van f 8500,- niet goedgekeurd. En dan wilde men, begrijp ik nu, al-leen nog maar een voetgangersstrook asfalteren. Fietsers en auto's zouden nog jarenlang over de kinderkopjes moeten blijven rijden. Wie eieren vervoert kan ook in de toekomst het marktplein maar beter mijden. Maar ja, hoe komen de bodes op het plein dan aan de eieren die ze naar de winkeliers in de dorpen brengen? Niet, want de kleine middenstand is toch gedoemd ten onder te gaan.
De zelfbedieningswinkel is in opkomst, de lasten voor zelfstandigen stijgen en stijgen en de mensen zullen als ze eenmaal allemaal een luxe auto hebben, hun boodschappen gaan doen in de steden. Voor de dorpswinkelier blijft alleen nog de noodboodschap over.
De groei van het autoverkeer en de steeds grotere motoren in de au-to's hebben er toe geleid dat men met ingang van morgen binnen de bebouwde kom niet harder mag rijden dan 50 km per uur. Alleen daar waar een bord staat 'maximaal 70 km toegestaan' mag men harder rijden.

Nog wat gemeentelijk nieuws: ten zuiden van het spoor heeft de ge-meente drie hectaren grond gekocht voor de bouw van nog een nieuwbouwwijk.

Tenslotte: Bovenburen-West wordt bloemenbuurt. Men zal proberen in elke straat de bij de naam horende bloemen te planten. Ik denk dat in de huizen van die straten dan ook wel de bijbehorende snijbloe-men op tafel zullen komen te staan. Dat zal je in de bomenbuurt niet gebeuren!

24 april 1952

Gemeentepolitiek. Daar wil ik het eens over hebben. En het badhuis. Want een douche, laat staan een bad, hebben veel mensen nog niet. Ze moeten zich wassen aan het aanrecht of naar het badhuis gaan. Dat badhuis wordt door de gemeente gesubsidieerd omdat het goed voor de volksgezondheid is als mensen zich regelmatig overal wassen. In de gemeenteraad lag nu het voorstel om de tarieven te verhogen.
De aanzet tot een verhoging van de tarieven kwam van Gedeputeerde Staten (van de provincie dus). Joost mag weten wat zij er mee te maken hebben, maar het feit ligt daar. Naar het schijnt beoordelen zij de gemeentelijke begrotingen.
B & W waren niet zo te porren voor een verhoging van de prijzen, maar een vergelijking met andere gemeenten maakte hen duidelijk dat het in Winschoten inderdaad goedkoop was. En als men toch ging veranderen wilde men ook gelijk de openingstijden aanpakken. Het is namelijk gebleken dat het op vrijdag en zaterdag erg druk is in het badhuis, terwijl op woensdag en donderdag de belangstelling betrek-kelijk gering is. Om de drukte wat te spreiden werden op de door de weekse dagen de tarieven lager gehouden. Om mensen de gelegen-heid te geven na hun werk nog te gaan baden moesten dan wel de openingstijden veranderd worden.
Die zijn nu als volgt. Op woensdag van acht tot twaalf en van drie tot zeven (dat is: 's avonds een uur langer); op donderdag van zeven tot twaalf en van drie tot half acht (dat is: 's morgens een uur eerder, 's avonds anderhalf uur langer); op vrijdag van acht tot twaalf en van twee tot zes (dat is: 's avonds anderhalf uur korter); zaterdags van acht tot twaalf en van half twee tot zes uur (dat is: 's morgens een uur korter, 's middags een uur korter). Het aantal openingsuren is op deze manier gelijk gebleven, terwijl het personeel nu op zaterdagavond vrij is.
De tarieven: op woensdag en donderdag kost een stortbad voor vol-wassenen 20 cent, voor kinderen tot en met 15 jaar 15 cent. Een kuip-bad kost voor iedereen 50 cent. Op vrijdag en zaterdag kost een stortbad een kwartje, voor kinderen 20 cent. Voor een kuipbad be-taal je dan 60 cent.
Striezenau van liet weten dat zij niet accoord gaan met de prijs-verhoging omdat het moeilijker wordt voor mensen die het toch al zwaar hebben gebruik te maken van het badhuis. Mevrouw Börchers-Vos pleitte voor lagere tarieven op vrijdag en zaterdag omdat dat de dagen zijn waarop arbeiders gebruik maken van het badhuis. Ver-hoging van de tarieven zou het bezoek aan het badhuis verminderen. Folkringa had ook bezwaren tegen de verhoging van de tarieven op zaterdag en zondag.
Nanninga antwoordde dat de commissie de zaak aan alle kanten had bekeken, maar dat een andere oplossing nauwelijks mogelijk was. In vergelijking met andere gemeenten was het in Winschoten niet te duur.
Mevrouw Börchers-Vos reageerde met de opmerking dat het badhuis van zo groot belang was voor de volksgezondheid dat rentabiliteit geen rol mag spelen. Dan moet de gemeente of de rijksoverheid maar subsidie verlenen. Daarop kwam Maring met de mededeling dat het badhuis een jaarlijks tekort heeft van f 7000,-. De tariefsverhoging zou dat tekort niet opheffen: de geschatte opbrengst is f 2000,-. Er wordt dus al flink gesubsidieerd. Hij verdedigde nog eens het voor-stel van B&W.
Haagsma stelde dat de lagere tarieven op woensdag en donderdag voor handarbeiders geen zin hebben, omdat zij juist op zondag schoon willen zijn. Hij stelde tevens voor de kolen die nodig zijn voor het verwarmen van het badwater op een goedkopere manier in te kopen.
Marring verdedigde nogmaals de plannen van B & W en stelde dat alles duurder werd, dus ook het badhuis.
Zo werd er nog wat gepraat, Schuster deed nog het voorstel op zater-dagmiddag het badhuis niet open te stellen voor kinderen om aldus de drukte wat te verminderen, maar uiteindelijk werd het gehele plan aanvaard. Alleen de fractie van de C.P.N. stemde tegen.

Pikant aan de vergadering was de interpellatie van Striezenau die wil-de weten of het juist was dat de directeur van de gemeentewerken een aantal werknemers had ondervraagd over hun politieke voor-keur. Aangezien de gemeente het rijksbeleid inzake de onverenig-baarheid van ambtenaarschap en lidmaatschap van communistische organisaties nog niet heeft overgenomen, liep de directeur naar zijn mening ten onrecht vooruit op de zaken en was er dus sprake van intimidatie. Hij wenste dat B&W maatregelen nemen om herhaling van dit soort kwesties te voorkomen. Mevrouw Börchers-Vos en de heer Haagsma steunden het pleidooi van de heer Striezenau. B&W wilden het handelen van de directeur niet veroordelen, maar men gaf toe geen opdracht te hebben verstrekt tot het horen van ambtena-ren. Maring en Folkringa betreurden de gang van zaken.