3 mei 1957

Winschoten blijft maar bouwen. Nu wil men een nieuwe HBS en een nieuw Gymnasium bouwen in het Hemelrijk. Ietsje verderop plant men aan dezelfde weg een nieuwe kweekschool. Verder is men het er eindelijk over eens dat er in het plan Bovenburen-west, dat is tussen de nieuwe Molenweg (het verlengde van St. Vitusholt) en de Oude-werfslaan, een nieuwbouwwijk zal verrijzen. Hoewel men schat dat de huren daar aan de hoge kant zullen zijn, acht men het toch nodig snel te bouwen omdat er een groot tekort aan woningen is. Na de zee-helden en bomen, ben ik benieuwd wie of wat er daar benoemd zullen worden.

Het goed met de industrialisering van Winschoten: er vestigen zich weer vier bedrijven op het industrieterrein bij de Rensel. En tenslotte wordt het Marktplein verbeterd. De eeuwenoude kinderkopjes zullen worden bedekt met een laagje asfalt. Dat maakt het een stuk aange-namer om er over te fietsen. Nu wordt je milt daar nog verklutst met je lever.
Nieuw Leven krijgt een renteloze lening van de gemeente voor de aanschaf van nieuwe muziekinstrumenten.
Senator McCarthy is overleden; aan een acute leveraandoening. Hij werd 47 jaar. Zijn commissie tegen on-Amerikaanse activiteiten is nog steeds actief. De toneelschrijver Arthur Miller is gisteren vrijge-laten uit de gevangenis na betaling van een borgsom van 3800 gulden. Hij zat daar omdat hij geweigerd had antwoord te geven op vragen van deze commissie. Hij wilde niet zeggen wie er aanwezig waren op een door hem in 1947 bezochte vergadering van commu-nistische schrijvers, noch wilde hij vertellen wie de voorzitter van die vergadering was geweest. Overigens gaat het gerucht dat mevr. Miller, Marilyn Monroe, zwanger is. 't Is meer dan een gerucht want het is bekend gemaakt door MGM-studio’s.

1 mei 1955

Ik mag dan geen fanatiek PvdA-lid zijn - ik kom nooit op een vergade-ring - als de minister-president komt spreken op de 1 mei bijeen-komst dan ben ik wel degelijk aanwezig.
Drees verwachtte dat met de groeiende productiemogelijkheden en de ontwikkeling van de techniek het ooit mogelijk zal zijn de arbeids-tijd te verkorten. Maar nu nog niet. Hij zou de werktijd-verkorting dan ook niet willen verheffen tot een 1 mei-leus zoals vroeger de achturendag en het algemeen kiesrecht, twee punten die inmiddels gerealiseerd zijn.
Werktijdverkorting kan volgens Drees niet aan de orde zijn zolang ve-le mensen een sober leven moeten leiden en de woningnood nog steeds niet is opgelost. Met het oog op deze problemen kan de leus niet anders zijn dat 'werken, werken, werken'.
Deze nadruk op werk onderscheidt de sociaal-democraten van de socialisten, die werken altijd hebben gezien als een noodzakelijk kwaad. Als iets dat zo snel mogelijk afgeschaft moet worden. Een echte sociaal-democraat zal ik wel nooit worden, ik heb het al vaker gezegd.
Drees sprak ook nog over de mogelijkheden van een wereldoorlog die zijns inziens alleen voorkomen kan worden als er meer internationale saamhorigheid wordt bereikt.
Tenslotte keek hij terug op tien jaar sociaal-democratische regerings-deelname en hij kwam tot de conclusie dat er, onder andere als ge-volg van het overheidsbeleid, vooruitgang was geboekt. De politiek van soberheid, waar Drees zo ongeveer symbool voor is, is het hele Nederlandse volk ten goede gekomen.
Na zijn toespraak kreeg de minister-president een Winschoter Koek en een pot citroenballen van Balletje van Berg en vertrok weer naar Den Haag.
Nieuw Leven en de Stem des Volks lieten nog wat muziek en zang ho-ren en er was toneel van Morgenrood: 'Geen noodoplossing'. Kortom, het was een gezellige avond.

25 februari 1954

Ten eerste. Het geld wordt steeds minder waard: de papieren gulden en de papieren rijksdaalder worden afgeschaft. In plaats daarvan krijgen we zilveren munten. Dat zegt toch wel iets. De ministers Zijlstra en Suurhof vinden dat het met de geldontwaarding wel wat meevalt, maar de communist Gortzak vond dat ze dan maar eens naar de kapper moesten gaan.
Ten tweede. Nieuw Leven krijgt uniforms en een tamboerafdeling. We hebben nu 37 leden en 8 leerlingen.
Ten derde. Je denkt niet na over dat soort dingen, maar het drinkriet-je is ooit uitgevonden; dat papieren rietje waar de kinderen op school melk mee drinken. (Het is erg vies, want het papier wordt nat en week en de melk gaat naar papier smaken). Afijn, in de krant staat dat het rietje is uitgevonden door Stanley Thomas, die op het idee kwam toen hij een man in de tram zijn tramkaartje om zijn vinger zag draaien. De moraal van het verhaal: als je de hele dag goed oplet, kun je zo miljonair worden.

7 januari 1953

Ik weet niet of ik het er al eerder over gehad heb, maar het gaat niet goed met de amateurmuziekverenigingen: er zijn vooral te weinig le-den, maar ook te weinig optredens en niet genoeg publiek.
Om dat laatste op te lossen hebben veel verenigingen al lange tijd de gewoonte de jaarlijkse uitvoering te laten bestaan uit twee gedeelten: voor de pauze muziek, na de pauze toneel, al of niet gespeeld door eigen leden.
Dat de mensen wel geïnteresseerd zijn in muziek bleek wel weer bij de onlangs gehouden beurs in Dommering. Drommen mensen stonden langs de kant van de weg en kwamen naar de uitvoeringen van de Amsterdamse Politiekapel, de Asser Militaire Kapel en de Boerenka-pel. En die spelen heus niet zo veel beter dan Nieuw Leven of een van de ander Winschoter verenigingen.
Daar komt nog bij dat dergelijke orkesten wel uitgenodigd worden voor zulke lucratieve activiteiten en de Winschoter orkesten niet, en zij kunnen het geld juist zo goed gebruiken.
Het bestuur van Nieuw Leven denkt de problemen op te kunnen los-sen met twee maatregelen: uitbreiding van het repertoire met popu-lairdere muziek en de aanschaf van uniforms. Over beide ben ik niet enthousiast. Maar ja, we hebben nog maar 22 leden en veel nieuwe aanwas is er niet. Dus misschien moet het maar.
De kosten van de uniforms zijn niet gering: ergens tussen zes- en zevenduizend gulden. Er is een actiecomité opgericht (Harry Die-trich, T. Vlieg, J. Blom, J. Bootsman, P. van der Veen en L. Venema) dat gaat proberen het geld bijeen te krijgen.

Om te beginnen wordt er op de dag dat Winschoten bevrijd werd, 15 april, een showavond georganiseerd waarvan de opbrengst bestemd zal zijn voor de uniformen. Verder probeert men een deel van de kosten van het Prins Bernard Fonds te krijgen en hoopt men op steun van grote bedrijven en andere verenigingen.

12 maart 1951

Afgelopen zaterdag was de uitvoering van Nieuw Leven. Het was een gezellige avond, met dansmuziek van Harry Dietrich, maar ook met een oog naar de kas, want geld voor de nodige nieuwe instrumenten is er niet, laat staan dat we ooit eens uniformen zullen kunnen kopen. We hebben extra subsidie aangevraagd bij de gemeente, en gekregen: we krijgen nu f 440,- per jaar (in plaats van f 220,-). We blijven ver-plicht voor dat bedrag twee openbare concerten te geven. Omdat de commissie van advies voor culturele zaken onze muziek niet ziet als 'cultureel verantwoorde uitvoeringen' komen we niet in aanmer-king voor een speciale subsidie voor onze uitvoering. Maar B. Dommering wordt wel gesubsidieerd als hij het Concertgebouworkest hier heen haalt. Verschil moet er blijkbaar zijn en blijven.

21 november 1950

Koos Vorrink heeft hier gisteravond gesproken, als voorzitter van de PvdA. Het was eigenlijk weer het gebruikelijke praatje over de voor-delen van de samenwerking tussen de brede massa van de arbeiders en de ondernemersklasse, maar hij is een boeiende spreker, dus je verveelt je niet.
Hij prees de groei van de productie, anderhalf keer die van vorig jaar, maar hij vond ook dat de welvaart niet overeenkomstig groeide. Dat zou pas mogelijk worden als Nederland minder hoeft te importeren. Nu gaat, om de import te kunnen betalen, een groot deel van de productie-groei nog naar het buitenland.
Zijn oplossing is, natuurlijk, nog meer groei van de productie. Eigenlijk was hij zeer tevreden over de huidige economische situatie omdat twee vooroorlogse bronnen van Nederlandse welvaart, Neder-lands Indië en Duitsland, waren weggevallen.
De PvdA is tegen een liberalisatie van de economie. De ontwikkeling van de industrie en de handel moet in de eerste plaats dienstbaar zijn aan het algemeen belang, niet aan het belang van degenen die beschikken over de productiemiddelen. Daarom mag de productie niet aan het toeval worden overgelaten, maar moet er door de over-heid regelend worden opgetreden. Alleen dan is een massale werk-loosheid, zoals in de dertiger jaren, te vermijden.

Vorrink prees het Marshallplan, de oprichting van de Verenigde Naties en van de NAVO. De Russische politiek dwingt het westen, dus ook Nederland, veel geld te investeren in herbewapening. Ook daar-om is de samenwerking tussen arbeiders en ondernemers van belang: de arbeiders hebben in Nederland werkelijk belang bij de huidige situatie. De avond werd natuurlijk opgeluisterd met muziek van Nieuw Leven.

4 april 1950

In de gemeenteraad is besloten tot de bouw van 199 arbeiders-woningen en 3 woon-winkelhuizen in het uitbreidingsplan Boven-buren. Het geheel gaat ongeveer anderhalf miljoen gulden kosten. Deze nieuwe woningen worden eenvoudiger dan de huizen die nu aan de Jan van Galenlaan worden gebouwd. Men hoopt door de kosten te drukken makkelijker toestemming van het ministerie te kunnen krijgen voor de bouw van deze extra woningen. Men heeft in het ontwerp onder meer de kelders vervangen door kelderkasten en de schuurtjes kleiner gemaakt. De huur zal f 5,50 per week gaan bedragen. Als ze gebouwd worden!
Laat ik je ook eens iets vertellen over dat merkwaardige fenomeen dat de Openbare Leeszaal heet. Tegen geringe abonnementskosten kun je daar het hele jaar door gratis boeken halen en thuis lezen. Geweldig niet!

En toch gaat het niet goed met deze instelling. Veel mensen betalen alleen de minimumcontributie, drie gulden, maar dat is met de stij-gende kosten van levensonderhoud blijkbaar nog te veel want tallozen hebben hun abonnement opgezegd. Het gevolg was dat er maar weinig boeken aangeschaft konden worden afgelopen jaar. Dit wordt ook veroorzaakt door de steeds stijgende boekenprijzen. Een gemeentelijke subsidie van f 10.000 wordt noodzakelijke geacht om te kunnen blijven draaien. Het merkwaardige is dat de subsidies van staat, provincie en gemeente worden vastgesteld aan de hand van het aantal Winschoter leden; in de praktijk is een derde van het leden-bestand afkomstig uit andere gemeenten. Eind 1949 zijn 1826 personen lid van de openbare leeszaal: daarvan komen 579 van buiten Winschoten.
De jeugdbibliotheek is wel een groot succes. Ze is gevestigd op de zolder van het gebouw aan de Johan Modastraat. Veel kinderen, er zijn 398 jeugdleden, blijven nadat ze de boeken uitgereikt hebben gekregen nog even aan de rood gelakte tafels zitten lezen. Als we ervan uitgaan dat de jeugd de toekomst heeft, dan zal het met de leeszaal in de toekomst ook wel beter gaan.
Ik heb je al verteld over mijn toneel- en zangactiviteiten. Maar je weet denk ik nog niet dat ik nu ook tuba speel. Natuurlijk ook bij een sociaal-democratische vereniging: Nieuw Leven. De vereniging bestaat al dertig jaar en heeft meegedeind op alle golven van de arbeidersbeweging. Nu zijn we dus ingepast. Met zijn allen naar de gouden tijd. Of zoals wethouder Folkringa (PvdA) het zei: "een wereld van vrijheid en brood, een wereld van betere maatschappelijke verhoudingen".

We begonnen dus niet met De Internationale of iets anders strijd-baars, maar met het Grönnens Laid, een heildronk op de Stad. Dit terwijl die hufters onlangs nog geprobeerd hebben ons het Kadaster en het hypotheekkantoor afhandig te maken. Daarna speelden we zeven concertstukken. Na de pauze was er toneel: Stried om de Polder door de Oud Groene Weezen.

Sprekend over de sociaal-democratie: bij de provinciale statenver-kiezingen heeft de PvdA in Winschoten gewonnen. Hadden ze in 1948 3160 stemmen, nu hebben 3399 mensen op hen gestemd. Een derde van het totaal aantal kiezers. Uitgedrukt in zetels in de gemeenteraad: PvdA 7 zetels, de christelijke partijen (A.R., C.H.U., K.V.P.) 5 zetels, de V.V.D. 3 en de C.P.N. 2 zetels (1 verlies). Jammer dat de C.P.N. verloor, want zij hield de PvdA op het linkse pad.