15 november 1958

Het laatste sociaal-democratische strijdpunt - algemeen kiesrecht en ouderdomspensioen zijn al verwezenlijkt - wordt binnenkort bijna gerealiseerd: de achturendag. Er komt een wet die de werkweek voor iedereen beperkt tot 55 uur en de werkdag tot 10 uur. We zijn er nog niet, maar we komen er wel.

Een uitzondering wordt gemaakt voor overwerk en voor de volgende beroepsgroepen: landbouwarbeiders, zeelieden, opvarend personeel in de binnenvaart, artiesten, handelsreizigers, verzekeringsagenten, journalisten, de bemanning van vliegtuigen en nog wat andere groe-pen, voorzover de betrokken personen ouder dan 18 jaar zijn.

3 november 1958

In Little Rock heeft de gouverneur alle openbare middelbare scholen sinds het begin van het schooljaar gesloten gehouden om maar geen negerkinderen te hoeven toelaten. Dat was mogelijk dankzij een in zijn staat speciaal daarvoor opgestelde wet.
Vervolgens heeft hij in samenwerking met gelijkgezinden en parti-culieren een school laten oprichten die de plaats van de openbare scholen moet innemen en waar men, uiteraard, geen negers hoeft toe te laten. Zo'n vijfhonderd kinderen hebben zich bij die school laten inschrijven, de rest krijgt onderwijs via de televisie.

Wat Jim Wilson betreft: hij stal niet $1.75, maar $1.95, en hij heeft waarschijnlijk gratie gekregen nadat hij ook in hoger beroep ter dood veroordeeld was. Hij heeft in ieder geval een bezoek gebracht aan de gouverneur die over het gratieverzoek moest beslissen. Hoe het uit-eindelijk afgelopen is wordt ons niet meer via de kranten meege-deeld, maar hij zal wel levenslang gekregen hebben.

Tenslotte de voortgaande klucht van de CPN: de leiding van deze partij heeft een nieuwe vakbond opgericht die de eigen, blijkbaar on-afhankelijk geworden, EVC moet gaan beconcurreren: EVC-58.

27 augustus 1958

In Little Rock begint alles aan het begin van het schooljaar weer op-nieuw. Alleen nu is duidelijk hoe de rollen verdeeld zijn; vorig jaar kon men nog met maskers op opereren.

In Alabama heeft een geheel blanke jury de doodstraf geëist tegen de 55-jarige Jim Wilson, omdat hij $1.75 gestolen had van een blanke vrouw. Hij is uiteraard zwart.

1 juli 1958

Zo daar, zo hier. In Little Rock moeten de negerkinderen volgend jaar weer naar de negerschool omdat het Opperste Hooggerechtshof geen definitieve (wat betekent dat woord toch) uitspraak wil doen voordat een hoger beroep tegen haar vorige uitspraak in St. Louis is behandeld.

17 juni 1958

Wij wisten van niks, maar in Hongarije had men blijkbaar Imre Nagy voor de rechtbank gesleept. Hij is reeds veroordeeld en vermoord. Beroep tegen het vonnis was niet mogelijk.

13 juni 1958

Nou, het viel niet mee, de recensie van het optreden van het Concert-gebouworkest. Om te laten zien dat hij er echt verstand van had, le-verde de recensent zelfs kritiek op de uitvoering van één van Haydns symfonieën:

"De Adagio-inleiding blijkt het hoofdthema in mineur te zijn voor het eerste deel der symphonie, het Allegro, dat wij ons graag iets lichter, iets speelser hadden voorgesteld. Gaarne schrijven wij dit toe aan het acclimatieproces van het orkest, evenals de kleine vlekjes welke we moesten constateren."

Maar voor de rest, niets dan lof. Merkwaardiger is het feit dat de be-spreking van het concert voor de helft gevuld is met een hulde aan de Winschoter Concertvereniging die het Concertgebouworkest hier heen haalde. Als dat geen klassenbewustzijn is, dan weet ik het niet meer.

9 juni 1958

Afgezien van de geleide loonpolitiek en de prijzen is er nog een belangrijk probleem dat Nederland bezig houdt: de woningnood. Er is nu, dertien jaar na de oorlog, nog een tekort van 150.000 woningen. Dat is meer dan 5 % van de totale woningbehoefte.

Er zijn in totaal 2.662.000 woningen in Nederland en per jaar wor-den ongeveer 12.000 bijgebouwd. Dat betekent dat over 12,5 jaar ie-dereen een woning moeten hebben. Dat is in 1970!

Ome Jan van Zutphen is overleden. Deze pur sang vakbondsman (hij was secretaris van de Algemeene Nederlandsche Diamantbewerkers-bond) en bestrijder van tbc onder arme mensen is 95 jaar geworden!

7 juni 1958

Hier in Winschoten heeft men iets met cultuur, beter Cultuur. De Winschoter Courant is daar de exponent van. Hoor toch hoe ze de loftrompet steekt over het Concertgebouworkest dat donderdag hier komt spelen:
"Wanneer op donderdagavond 12 juni a.s. de vele leden van het Am-sterdamse Concertgebouw op het podium van Schouwburg Domme-ring hun plaatsen zullen hebben ingenomen en de jonge dirigent Ber-nard Haitink, na met applaus te zijn verwelkomd, met enkele korte tikjes van zijn dirigeerstaf het gebruikelijke geroezemoes in de zaal zal hebben doen verstommen, en de stilte zal hebben opgeroepen welke voorafgaat aan de inzet van de eerste maten der muziek, dan zal in dat moment van stilte de volle zaal zonder twijfel reeds onder de indruk komen van het grootse ogenblik. Onder de indruk van het feit, hier weer een begenadigde jonge man voor zich te mogen zien, op jeugdige leeftijd reeds geroepen om een orkest van wereldfaam te leiden en de roem ervan uit te dragen en te bestendigen."

Ik zal je niet vermoeien met de rest van het epistel, maar zo gaat het een kwart krantenpagina door. Zo'n tekst is niet voor gewone men-sen, maar voor burgemeesters, apothekers, meesters in de rechten en dat soort lieden. De upper-ten. Gewone mensen gaan wel naar het concert, want de goedkope kaartjes zijn al uitverkocht. Al weet je natuurlijk niet wie die kaartjes gekocht hebben.

29 mei 1958

Als er geen gemeenteraadsverkiezingen waren zou het er in een mensenhart uit zien als in de woestijn: droog en dor. Aldus Jaroslav Hasek. Blijkbaar leven dergelijke verkiezingen toch meer in Tsjecho-Slowakije dan in Nederland. Hier is het toch een saaie bedoening!
De PvdA heeft een zetel verloren, dat is ook de landelijke tendens. De VVD heeft die zetel opgestreken. Aan de andere kant heeft de CPN winst gemaakt, maar dat leverde geen extra zetel op. Even de cijfers op een rijtje:
PvdA: 42,6 % (was 45,9 %): 7 zetels (was 8 zetels)
Rechtse Groep: 22,4 % (was 23,5 %): 4 zetels (was 4 zetels)
VVD: 19,8 % (was 16,6 %): 4 zetels (was 3 zetels)
CPN: 13,8 % (was 12,8%): 2 zetels (was 2 zetels)
GPV: 1,09% (was 1,1%)
Om een idee te geven van de verhoudingen: het GPV ging van 101 naar 98 stemmen.Volgens de Winschoter Courant mogen we hier uit afleiden dat de rood-rechtse coalitie het niet zo goed heeft gedaan. Maar ze heeft nog steeds een comfortabele meerderheid met 11 van de 17 zetels.

26 april 1958

Het bejaardentehuis in het Hemelrijk is bijna klaar. Het heet Rensel-heerdt en er zal plaats zijn voor zo'n 110 mensen. Er zijn 66 eenper-soonskamers en 22 tweepersoons. Men verwacht nu al dat het ge-bouw op korte termijn te klein is: van de 88 kamers zijn er al 82 vergeven. Het tehuis is bedoeld voor mensen die zich niet echt zelf meer kunnen redden. De meeste toekomstige bewoners zijn dan ook om en nabij de tachtig jaar.
Het gebouw heeft twee vleugels, een luxe en een minder luxe. In de luxe vleugel heeft elke kamer een eigen wastafel, op de minder luxe vleugel niet. Verder zijn alle voorzieningen gemeenschappelijk: wc's, bakkamers, doucheruimtes en (om een kopje thee te zetten) keuken-tjes.
De bewoners van Renselheerdt hoeven niet zelf te koken: dat gebeurt in de centrale keuken. Men eet gemeenschappelijk in de grote zaal. Verder komen er nog recreatieruimten en een bibliotheek zodat de oudjes eigenlijk het 'huis' niet meer uit hoeven. De verzorging van de oude van dagen ligt in handen van zeventien personeelsleden. Dus die hebben meer dan genoeg te doen.

5 april 1958

Men zegt wel eens (of was het Marx?) dat de geschiedenis zich her-haalt: de eerste keer is het een drama, de tweede keer een klucht.

Blijkbaar kan de geschiedenis zich ook geografisch verplaatsen. Ter-wijl in Rusland de anti-Stalinist (wat dat ook mag betekenen) Kroet-sjef alle macht naar zich toe trekt, is in Nederland partijsecretaris Paul de Groot bezig met een grote schoonmaak in omgekeerde zin: degenen die op de lijn van Kroetsjef zitten - voorzitter Wagenaar, Gortzak, Brandsen en Reuter - worden weggewerkt en zwart gemaakt. De communistische vakbond EVC (Eenheidsvakcentrale) heeft onder deze praktijk zwaar te leiden, omdat Brandsen en Reuter daar belang-rijke lieden zijn.
Maar de belangen van de arbeidersklasse vallen blijkbaar samen met die van Paul de Groot, want hij is bereid de EVC op te offeren aan zijn eigen machtsaspiraties. En zo hoort het ook: de communisten zullen aan hun eigen drijven ten onder gaan.

In Winschoten merk je trouwens niets van dat alles: Haagsma en Striezenau blijven rustig op hun plaats zitten. Het zijn eigenlijk sociaal-democraten met een afwijkende mening over Rusland. Ze houden de PvdA op het rechte, linkse, pad.

1 februari 1958

De Amerikanen hebben eindelijk dan ook hun kunstmaan. Het dingetje weegt 12,365 kg. Tsja, als je het niet van de snelheid kunt hebben, dan moet het maar van de precisie.

Dat geldt niet voor Gedeputeerden Staten van de provincie Gronin-gen: om de CPN in Finsterwolde dwars te zitten hebben zij gemeend deze gemeente geen enkele woning toe te moeten wijzen. Met andere woorden: er mag daar niet gebouwd worden. Dat zal de Finsterwol-mers naar de PvdA toedrijven! Ha!

11 januari 1958

Er is een nieuwe Nederlandse partij opgericht. Niks nieuws zul je zeggen. Maar toch wel. Het is een partij die het verdomd te kiezen tussen de Amerikanen en de Russen, een partij die een principieel pacifisme voorstaat. (Misschien iets voor Juliana). Maar het is ook een socialistische partij. Ik had er tot nu toe niets van gehoord, maar nu is professor Donkersloot overgestapt van de PvdA naar deze nieuwe partij, de PSP (Pacifistisch Socialistische Partij).

De Russen doen experimenten met bemande ruimtevaartuigen. Ze zijn blijkbaar nog niet in staat een mens een rondje om de aarde te laten draaien, maar ze zijn wel onderweg daarheen.

18 november 1957

Het hondje Laika (zoals men het de laatste tijd altijd noemt), is dood. De Russen hebben toegegeven dat ze met haar laatste (vloeibare) voedsel vergift mee naar binnen heeft gekregen. Omdat de zuurstof-voorraad op raakte was dat de enige mogelijkheid op een humane dood zeg maar. Dus dat naar buiten schieten en afdalen met een parachute was niet meer dan een mooi verhaal.

In Little Rock zijn nog steeds federale troepen nodig om neger-kinderen naar de school te kunnen laten gaan. De gouverneur pleegt openlijk obstructie door te verklaren dat er maar één oplossing is: terugtrekking van de zwarte kinderen van de school. Hoe lang kan zo iemand blijven zitten? In elk geval tot de volgende verkiezingen.