24 oktober 1957

Hongaars grapje: de Spoetnik is in de V.S. geland en heeft politiek asiel gevraagd.

9 oktober 1957

De satelliet is aan het dalen. Hij bevindt zich nu op 25.000 km. (Ik snap het ook niet. Eerst zat hij op 9 kilometer). Hij is gemaakt van aluminium-legeringen en heeft vier antennes. Alle meetapparatuur aan boord werkt op batterijen (later wil men rechtstreeks gebruik maken van zonnestralen), en de meetresultaten kunnen door de fre-quentie van de verzonden tonen te wijzigen als radioberichten naar de aarde gezonden.

Er wordt al gespeculeerd over bemande vluchten en de Russen zou-den van plan zijn een lanceerplatform in de ruimte te bouwen, om van daaruit raketten het heelal in te kunnen sturen. Men denkt overi-gens dat het gewicht van de satelliet een factor tien minder is dan men tot nog heeft gedacht. Dus ruim 8 kilo. Een raket die 80 kilo om-hoog kan brengen zou namelijk 80 ton moeten wegen en dat levert onoverkomelijke constructieproblemen op. De satelliet heeft ook een naam: Spoetnik ('reisgezel').

6 oktober 1957

Er is niets in onze tijd waar geen koude oorlogslucht aan zit. Het feit dat de Russen een kunstmaan hebben kunnen lanceren wijst erop dat ze met atoombommen op een raket gemonteerd de Verenigde Staten kunnen bereiken. De Amerikanen hebben een achterstand: zij kunnen pas volgend jaar een satelliet de ruimte insturen.
De Russen willen op korte termijn nieuwe en grotere satellieten de ruimte in sturen: deze zullen zijn voorzien van camera's en meet-instrumenten en moeten dus ook weer veilig kunnen landen (om de foto's en meetresultaten in handen te krijgen).
De satelliet die nu rondvliegt zal ooit, maar wanneer weet men niet, weer naar beneden komen. Hoe lang het ding in een baan om de aar-de zal kunnen blijven is afhankelijk van de luchtweerstand op de 9 kilometer hoogte waar hij zich nu bevindt. Uit het feit dat de snel-heid van de satelliet niet verandert leidt men af dat er weinig weer-stand op die hoogte is. Daaruit volgt niet alleen dat de satelliet nog wel een tijdje rond zal blijven cirkelen, maar ook dat vluchten naar de maan tot de mogelijkheden behoren!

In Polen is het nog onrustig.

5 oktober 1957

We hebben er een maan bij. Een kunstmaan! De Russen hebben met een raket een soort voetbal in de ruimte gebracht die rondjes draait om de aarde en daarbij signalen uitzendt. Je kunt je nauwelijks voor-stellen wat voor krachten komen kijken bij zo'n prestatie. De zoge-naamde satelliet werd met een raket omhoog gebracht die een snel-heid moest bereiken van acht kilometer per seconde! Buiten de damp-kring, op 900 kilometer hoogte, werden raket en satelliet gescheiden en nu vliegt het ding in iets meer dan anderhalf uur een rondje om de aarde. Dat betekent dat hij een snelheid heeft van ongeveer 29.000 kilometer per uur.
De kunstmaan bevat twee zenders: de ene kun je horen over de radio horen piepen op zeven en een halve meter, de andere op vijftien me-ter. Bij zonsopgang en zonsondergang is de satelliet (58 cm in door-snede; 83,6 kilo) met een verrekijker zien als een klein, snel bewe-gend stipje.

In Polen zijn weer demonstraties: Gomulka heeft zijn beloftes niet waar kunnen maken. Dat was te verwachten, want ze lopen daar aan de leiband van Rusland. De politie en zogenaamde arbeidersmilities traden met harde hand tegen de betogers op. De geheime politie blies natuurlijk ook zijn partijtje mee.

26 september 1957

Eisenhowers draconische maatregelen hebben effect. Er stonden niet alleen soldaten rond de school in Little Rock, zo'n 350 man, maar ook binnen waren ze aanwezig. Ze begeleidden de zwarte leerlingen van het ene lokaal naar het andere, en brachten ze uiteindelijk ook weer naar buiten. Daar werden zo onder bescherming weer met auto's naar huis gebracht. Aanvankelijk stonden er nauwelijks mensen bij de school, ze werden gemaand door te lopen, maar later kwam het tot incidenten, waarbij een blanke werd gestoken met een bajonet en een andere werd geslagen met de kolf van een geweer. Van de 2000 blanke leerlingen waren 750 bij wijze van protest afwezig.
Hier in Winschoten heerst een ander soort koorts: de griep. Het virus is al de hele wereld over geweest en moest dus uiteindelijk ook hier wel komen. Op enkele scholen is maar 50 % van de leerlingen aanwe-zig. De rest ligt ziek in bed. Van de lessen kwam toch al niet veel terecht omdat ook veel onderwijzers en leraren ziek zijn. De scholen op het Omsnijdingskanaal en de Hoogklei zijn gesloten, net als het internaat van de B.L.O. Gelukkig heeft de griepepidemie een rustig verloop en herstellen de meeste mensen voorspoedig.

25 september 1957

In Little Rock zijn 500 man luchtlandingstroepen aangekomen. Daar-naast zijn de 10.000 man van de Nationale Garde van Arkansas inge-deeld bij het Amerikaanse leger. President Eisenhower zei dat de V.S. zich niet kon veroorloven er van beschuldigd te worden een loopje te nemen met de beginselen die vastgelegd zijn in het handvest van de Verenigde Naties. Dat zou alleen de vijand in de kaart spelen.
In Little Rock zijn weer gevechten geweest, maar de leerlingen heb-ben nog niet geprobeerd weer naar school te gaan.

De gouverneur van Arkansas noemde de maatregelen van de presi-dent het begin van een koude oorlog. De gouverneur van Georgia was van mening dat Eisenhower de grondwet had verscheurd. De senator van South Carolina heeft Arkansas opgeroepen Eisenhower met ge-weld te bestrijden. Blijkbaar willen ze nog niet in hun nederlaag geloven. In Oklahoma gaat de rassenintegratie op de scholen zonder problemen: op driekwart van de scholen worden nu alle leerlingen toegelaten.

24 september 1957

Het is behoorlijk uit de hand gelopen in Little Rock. Acht neger-leerlingen waren de school via een zijingang binnengekomen, maar werden daar mishandeld door blanke medeleerlingen. Zij zijn onder politiebegeleiding weer naar huis gebracht. Een tweede groep zwarte leerlingen had geprobeerd bij wijze van afleidingsmanoeuvre via de hoofdingang naar binnen te gaan, maar zij werden tegen gehouden door zo'n tweehonderd mannen en vrouwen.
Toen bleek dat een groep gekleurde leerlingen toch in de school was, kwam een deel van de blanke leerlingen weer naar buiten. Blanke be-togers hebben geprobeerd het gebouw te bestormen, maar werden tegen gehouden door de politie. Op het schoolplein ontstonden ver-scheidene vechtpartijen.
In reactie op deze gebeurtenissen heeft president Eisenhower een proclamatie ondertekend die de inzet van federale troepen buiten de gouverneur om mogelijk maakt.

In Nederland hebben de ziekenfondsen en de tandartsen hun conflict opgelost. De fondsen hebben zich er blijkbaar bij neergelegd dat de tandartsen kleine zelfstandigen blijven.

Restitutie van kosten die verzekerden in de achterliggende periode hebben gemaakt is overigens niet mogelijk. Ook teruggave van pre-mies wordt niet overwogen, omdat men verwacht dat het daarmee gemoeide bedrag gebruikt zal worden om achterstallig onderhoud te betalen. Bovendien zou terugbetaling tot administratieve rompslomp leiden, en dus geld kosten, en worden de premies volgend jaar toch hoger. Zo lust ik er ook nog wel eentje.

23 september 1957

De troepen rond de school in Little Rock zijn weg. De gouverneur is verboden nog langer maatregelen te nemen die het kinderen belet de school te bezoeken. De burgemeester van de plaats zal politie inzet-ten om de negerleerlingen te beschermen.

9 september 1957

Niet alleen in Arkansas verzet men zich tegen de integratie van negers, in talloze andere staten van de V.S. is dat ook het geval. President Eisenhower heeft gedreigd met de inzet van federale troepen als de gouverneurs van deze staten zich blijven verzetten tegen het toelaten van negerkinderen op scholen. Het zijn natuurlijk niet alleen de autoriteiten die zich tegen integratie verzetten, ook ouders en leerlingen zijn actief bezig negerleerlingen buiten de school te houden; hetzij via oudercommissies, hetzij via fysiek geweld.

5 september 1957

In Amerika wordt nu eindelijk serieus werk gemaakt van de gelijkheid der mensen. Een federale rechter heeft bepaald dat het Lyceum in Little Rock (Arkansas) opengesteld moet worden voor alle rassen.
De gouverneur was het daar niet mee eens en liet de school herme-tisch van de buitenwereld afsluiten door 200 man van de Nationale Garde (dat zijn de troepen die een staat van de V.S. zelf tot zijn be-schikking heeft). De negen negerleerlingen die de directie van de school had moeten en willen toelaten, werden teruggestuurd. De gouverneur beriep zich daarbij op zijn plicht de openbare orde te handhaven. Dat lijkt wat overdreven omdat in dezelfde staat in het plaatsje Van Buren 23 negerkinderen zonder problemen naar een andere, voor hen nieuwe school konden gaan.

5 augustus 1957

De Beersterweg is geopend. Hogere instellingen dan de gemeente hadden besloten dat deze weg van groter belang was dan de weg door Bovenburen. En dat maakt blijkbaar veel uit, want hoe lang is het nou helemaal geleden dat de gemeenteraad daar over vergaderde?

Iedereen noemt het een prachtige weg, en dat is het ook. Ik ben er zelf ook even over heen gereden, wel niet met een luxe wagen, zoals de burgemeester, maar toch wel met de fiets.

4 juli 1957

De kolder in Rusland gaat door. Stalin of geen Stalin. Molotof, Malenkof en Kaganowitsj zijn uit het partijpresidium gezet. Zij zouden afwijkende opvattingen hebben geventileerd en er afwijkende menin-gen op na houden. Daarmee zijn weer drie van Stalins naaste mede-werkers uit machtsposities verwijderd. Kroetsjef trekt langzamer-hand alle macht naar zich toe. Hij komt in een gevaarlijke luxe positie. Dat krant vraagt zich af wat hij werkelijk wil. Doet dat er toe?

22 juni 1957

Nu het zo'n heerlijke zomer is, kan men in Oude en Nieuwe Pekela niet buiten de deur komen. Het stinkt er verschrikkelijk door het afval-water dat de strokartonfabrieken rechtstreeks in het Pekelderdiep lo-zen. Het water is bedekt met een dikke, vuile, bruinwitte laag schuim, die erger stinkt dan een verstopt riool.

De fabrikanten achtten zich niet verantwoordelijk voor de overlast. Zij beschouwen de bewoonbaarheid van de dorpen als een probleem van de gemeenten. Een standpunt dat vooral veel geld oplevert. Helaas, zoals de Winschoter Courant zegt, is het afvalwater en de daarbij behorende stank niet ongezond. Dan zou men namelijk wel verplicht zijn het probleem snel aan te pakken.

19 juni 1957

Het Opperste Gerechtshof van de V.S. heeft de veroordeling van vijf leiders van de communistische partij te niet gedaan. Ze waren in 1952 tot 5 jaar gevangenisstraf en 10.000 dollar boete veroordeeld. De verdedigers kregen gelijk met hun stelling dat de veroordeelden hadden gewerkt met democratische middelen. Jammer dat de vrij-spraak niet wat eerder plaats vond. Of zouden ze die vijf jaar nog niet hebben gezeten? De krant vermeldt het niet.