8 september 1960

Het aantal zieken door het eten van Planta wordt geschat op 50.000 tot 100.000 mensen. Sommige zijn alleen maar een tijdje onwel, anderen liggen doodziek in het ziekenhuis. De ziekte gaat gepaard met een aandoening van de huid, wat vrij onschuldig klinkt, maar niet is. De stof die Unilever aan de margarine had toegevoegd was een zoge-naamde emulgator. Deze zorgt er voor dat alle ingrediënten van de margarine bij elkaar blijven. Er zaten altijd al emulgatoren in de Plan-ta, maar men blijft steeds op zoek naar nieuwe (zeg maar: goedkope-re) stoffen. En dan denk je dat je alleen maar margarine op je brood smeert!

1 september 1960

Puur natuur is misschien toch het beste. Hoewel ik zelf nog altijd boter op brood doe, veruit het lekkerst, zijn toch miljoenen mensen over gegaan op margarine. Dat is ook veel goedkoper. Maar eigenlijk weet je niet precies wat je koopt als je in de zelfbediening een pakje margarine in je winkelmandje gooit. Dergelijk wantrouwen is niet geheel ten onrechte: Van den Bergh en Jurgens (Unilever) hebben aan de Planta iets toegevoegd dat voor de gezondheid niet al te best bleek. Er zouden al drie mensen aan zijn overleden en duizenden zijn er ziek van geworden.

7 juli 1960

Je houdt het niet voor mogelijk, maar de regering heeft een aantal keren moeten dreigen met een kabinetscrisis om de totowet er door te krijgen. Uiteindelijk hebben kabinet en kamer elkaar gevonden op een hoofdprijs van f 50.000,-, een maximum inleg van f 2,- per persoon en een monopolie voor de KNVB. VVD en PvdA waren eigenlijk tegen een beperking van de hoofdprijs en wilden bovendien twee toto's toelaten. Waarin een klein land groot kan zijn!

16 juni 1960

Een sportonderwerp, nou ja sport, dat de gemoederen al jaren bezig houdt is de voetbaltoto. Men kan daarbij gokken op de uitslagen van voetbalwedstrijden.
Ik heb het nooit zo precies gevolgd, maar de clou schijnt te zijn dat gokken in Nederland eigenlijk verboden is, maar aan de andere kant is de toto zo populair dat men toch niet echt durft in te grijpen.
De regering heeft nu eindelijk besloten waar de grens ligt: de inleg mag niet meer zijn dan f 1,- per persoon omdat anders het gezins-inkomen in gevaar komt. Bovendien is er een maximum gesteld aan de hoofdprijs: f 25.000,-.
De KNVB, de voetbalbond, krijgt het monopolie over de toto: ande-re 'voetbalpools' zijn niet meer toegestaan. Ook over de opbrengsten wil de overheid bij wet gaan beschikken. Deze moeten voor drie-kwart besteed worden aan sport en voor een kwart aan cultureel, maatschappelijk en charitatief werk.

17 mei 1960

Een sportmens ben ik niet. Sport is toch meer iets voor jonge men-sen, en ik ben veel, maar dat niet. Maar nu is er toch iets speciaals gebeurd in Winschoten. Of eigenlijk, niet in Winschoten, maar in Groningen. De spits van WVV, Klaas Nuninga, is semi-prof geworden bij Be-Quick. Hij zit nog steeds op de kweekschool, blijft daar ook op, maar denkt dat hij als voetballer meer kan gaan verdienen. Gezien de onderwijzerssalarissen heeft hij daar waarschijnlijk wel gelijk in.Hier in Winschoten reageert men dubbelzinnig: men vindt het zuur voor WVV die voor f 3000,- haar beste speler verliest - hij was vanaf zijn zevende lid van deze vereniging die hem de mogelijkheid gaf gedurende twaalf jaar zijn talent te ontwikkelen -, maar is anderzijds trots omdat een Winschoter toch maar mooi zo goed blijkt te zijn dat hij met voetballen zijn geld kan gaan verdienen.

3 mei 1960

Caryl Chessman is dood. De Verenigde Staten van Noord-Amerika hebben hem om het leven gebracht. Ze hebben hem vastgebonden op een stoel waaronder een bak met zwavelzuur stond. Boven die bak hing een container met bolletjes blauwzuur. De beul hoefde niets anders te doen dan een hendel over te halen: het blauwzuur viel in het zwavelzuur en het gas dat daardoor ontstond vergiftigde Chessman. Hij stierf in acht minuten. Behoorlijk inhumaan lijkt mij.

2 mei 1960

De Winschoter cabaretier Harry Dietrich (eigenlijk Harry Dieterman) is plotseling overleden. Hij werd 48 jaar. Veels te jong.
Vandaag zal vermoord worden Caryl Chessman. Hij is negen jaar geleden ter dood veroordeeld wegens ontvoering en verkrachting, maar heeft zijn schuld altijd ontkend. Door talloze processen te voeren en door het publiek te mobiliseren met behulp van boeken over zijn geval wist Chessman zijn executie jarenlang uit te stellen, maar nu lijkt hij toch gedoemd.

21 maart 1960

Eindelijk werd er ook in Nederland eens echt gestaakt. De bouw heeft ruim twee weken plat gelegen door een gezamenlijke actie van NVV-, KAB- en CNV-bouwvakbonden.
Waarom het precies ging is mij niet geheel duidelijk. Het schijnt te maken te hebben met het doorberekenen van de nieuwe, verhoogde lonen bij al lopende projecten. Volgens de werkgevers gaat hun dat 50 miljoen gulden kosten omdat zij bij de aanbieding uit zijn gegaan van de oude lonen. De vakbonden zijn echter van mening dat de werknemers met dit probleem niets te maken hebben. De rechter ondersteunde dit standpunt.
Uiteindelijk was het de regering die de werkgevers dwong de CAO te ondertekenen. Zij deed dat door het ondertekenen van een prijzen-beschikking. Daarop gingen de werkgevers -liberalen, katholieken en christenen - accoord met de voorgestelde CAO.

5 maart 1960

Ik meen me te herinneren dat ik het er al eens eerder over gehad heb: de doorbraak van de Venna naar de Stationsweg. Er is nu een tekening waarop men kan zien hoe een deel van de Winschoter binnenstad voor deze doorbraak verwoest zal worden. Ik heb die kaart voor je overgetekend. De pijl geeft natuurlijk aan waar gebroken zal worden.

Op zo'n kaart ziet het er nog redelijk vredelievend uit, maar in werkelijkheid staan langs al die straten huizen die tegen de grond moeten.
Het doel van de doorbraak? Men wil binnenstad en omgeving een gestalte geven die een gezonde functionele ontwikkeling mogelijk maakt. Gooi maar in mijn pet.
Men verwacht dat de aanwijzing van Winschoten als industriekern zal leiden tot groei van de bevolking. Dat betekent ook dat B&W en de ambtenaren een salarisverhoging krijgen: zij worden betaald naar de grootte van hun gemeente, waarbij 18.000 inwoners een magische grens is.
Meer inwoners en meer geld onder die inwoners betekenen meer omzet voor de winkeliers. Die omzet moet blijkbaar gerealiseerd worden in het centrum van Winschoten (niet in de buitenwijken en al helemaal niet in Veendam). Daarom moet de binnenstad bereikbaar worden voor auto's. Blijkbaar heeft de Winschoter middenstand een speciale ingang op het stadhuis.

17 februari 1960

Een van de idee-fixes die de Nederlandse politiek beheersen is de inpoldering van alle zeegebieden die niet direct tot de Noordzee behoren. Blijkbaar zien politici bij eb droogvallende gebieden voor-namelijk als modderige poelen met schelpdieren en vogels. Het zal je dus niet verbazen dat de Waddenzee hoog op de lijst staat van in te polderen gebieden.
Men wil beginnen met de Lauwerszee, alleen is er nog geen geld voor beschikbaar. De regering heeft zelfs nog geen beslissing genomen over inpoldering. Ook verbetering van de bestaande dijken of enkel afsluiting van de Lauwerszee behoren tot de mogelijkheden. De Kamer is unaniem voor inpoldering, maar de regeringsfracties willen de regering nog wel wat tijd geven.

4 februari 1960

Het is jou vast ook wel opgevallen dat overal (ik neem althans aan dat dat niet alleen in Winschoten het geval is) onbewoonbaar verklaarde woningen staan waarin nog wel mensen wonen. Om te voorkomen dat er in de toekomst nog meer van dergelijke huizen ontstaan heeft de regering in 1957 geprobeerd particuliere bezitters van huurwonin-gen te dwingen hun panden beter te onderhouden. Dat gebeurde door middel van een huurblokkering: bij onvoldoende onderhoud mocht men geen volledige huurverhoging doorvoeren.

Talloze eigenaren hebben deze wet aan hun laars gelapt en worden door het nieuwe kabinet daarvoor beloond met de afschaffing van de huurblokkering. Zo zie je maar dat de PvdA toch nog ergens goed voor was.

29 januari 1960

Een land waar ik mij nooit mee bezig houd is IJsland. Maar nu is daar toch iets bijzonders aan de hand: de regering wil de inkomstenbelas-ting afschaffen. De inkomsten van de staat zullen daardoor dalen van 150 miljoen naar 70 miljoen, maar men heeft ook minder geld nodig omdat de kosten van het innen hoog zijn. Blijkbaar werd belasting daar op zo'n grote schaal ontdoken dat men op deze manier goed-koper uit is.
Je stelt je voor dat al die IJslanders zo ver van elkaar wonen dat be-lastinginning bijna onmogelijk is. Dan begrijp je ook meteen waarom in Nederland altijd zo braaf betaald wordt. Of zou ik soms de enige zijn die vindt dat belasting betalen een goede zaak is?

28 januari 1960

Even wat klein nieuws uit Winschoten zelf. In de eerste plaats de auto en zijn grootste makke: hij moet ergens staan. Parkeerplaatsen dus. Niet alleen bij de huizen, maar ook in het centrum, want de mensen moeten met de auto bij de winkels kunnen komen.
Op de plek waar nu nog het diep loopt kan men straks gelukkig een groot aantal parkeerplaatsen creëren, maar naar de mening van B en W komen die te ver van het centrum te liggen. Blijkbaar bedoelt men met het centrum het eind van de Langestraat en de Torenstraat. De Mousehörn krijgt juist een steuntje in de rug door de nieuwe parkeerplaatsen.
De gemeente wil parkeerplaatsen in de buurt van de kerk en het oog van B&W viel op het Schönfeldplantsoen. Gelukkig ging de gemeente-raad daar niet mee akkoord. We houden dus nog een beetje groen in de binnenstad.
Het uitbreidingsplan St. Vitusholt gaat wel door, waardoor er in dat gebied 658 woningen en 8 winkels kunnen worden gebouwd.
Al die nieuwbouw heeft ook gevolgen voor ons badhuis. Omdat steeds meer mensen een douche in huis hebben, wordt van het badhuis steeds minder gebruik gemaakt. Het is zo erg dat de badmeester de lol aan zijn werk heeft verloren: hij doet een groot deel van de tijd niets en hij is geen stilzitter. Daarom heeft hij de gemeente verzocht hem aanvullende werkzaamheden te geven als loodgieter. Dat, of hij wenste het badhuis geheel te verlaten. In dat geval zou hij echter niet in de dienstwoning kunnen blijven wonen.
Bijkomend probleem is dat de gemeente loodgieterswerk normaal gesproken uitbesteed aan plaatselijke bedrijven. Door een loodgieter aan te stellen wordt er met die gewoonte gebroken en door de precedent-werking dreigt het gevaar van een gemeentelijke loodgie-tersdienst. Een oplossing voor dat probleem heeft men nog niet gevonden, maar het badhuis zal in de toekomst alleen nog op vrijdag en zaterdag open zijn.

31 december 1959

Terwijl hier in de bioscopen films draaien als 'Madeleine. Tel.nr. 136211', meent de staatssecretaris van onderwijs, kunsten en weten-schappen de VARA te moeten verbieden een voorlichtingsfilm van de NVSH (Nederlandse Vereniging voor Sexuele Hervorming) te vertonen. Dit terwijl de titel van de film nog wel zo fraai 'Kringloop' was. Erg opwindend kan het dus niet wezen.
De argumentatie? De film komt via de televisie in de huiskamer en zal door kinderen van alle leeftijden en beiderlei kunne (!) bekeken kun-nen worden. Bovendien bestaat de mogelijkheid dat groepen de film zien die als enige gemeenschappelijke kenmerk hebben dat ze in hetzelfde café zitten.
Ook wanneer de omroepgidsen een waarschuwing plaatsen bij de vermelding van de film, kan de staatssecretaris geen toestemming geven omdat een dergelijke waarschuwing een ongezonde belangstel-ling zouden kunnen opwekken. Gelukkig weten de mensen ook zonder voorlichtingsfilms wel raad met hun sexuele organen, maar blijkbaar is dat nou juist wat we niet mogen weten.