4 juli 1963

Mensen worden steeds vroeger volwassen. Er komt een grondwets-wijziging waarin wordt bepaald dat binnenkort mensen van 21 jaar (i.p.v. 23) mogen stemmen. Om te worden verkozen hoef je geen 30 (dertig!) meer te zijn, maar volstaat 25. Jeugd wordt steeds belang-rijker!

29 juni 1963

Twee problemen zullen wel nooit opgelost worden. De geringe industrialisatiegraad van Oost-Groningen (we liggen niet alleen in een uithoek van Nederland, maar ook in een uithoek van Europa) en de geringe belangstelling van gewone mensen voor Cultuur.
De Bestuurdersbond, je weet wel, de club van plaatselijke vakbonds-bestuurders, constateert dit, maar wil er ook iets aan doen. Wat, zul je vragen. Ook zij komen niet veel verder dan constateren dat er pro-blemen zijn (door de groei van de bevolking en de teruggang van de werkgelegenheid in de landbouw) - en problemen dreigen als er niet meer werkgelegenheid komt in de vorm van industriële vestigingen van enig formaat: werkloosheid en het wegtrekken van jonge en vak-bekwame krachten.

Wat de Cultuur betreft, de bond constateert dat concerten, opera en operettes te weinig publiek trekken. Waarom vinden ze dat zo erg? Niet omdat het nu niet uit kan voor Dommering, maar omdat deze Cultuur zo belangrijk is voor de vorming van het publiek.

Aan de andere kant vindt men ook dat organiserende instanties te weinig rekening houden met de smaak van het grote publiek. Het bestuur stelt voor in samenwerking met confessionele bonden en be-drijfsleven een fonds te stichten dat zich ten doel stelt voorstellingen te organiseren die een breed publiek kunnen trekken.

O, ja. Gezellige mensen stoken kolen. (advertentie)

20 juni 1963

Niet alleen de Amerikaanse vakbonden, Amerika zelf is mij ook een raadsel. Medgar Evers is gisteren al weer begraven. Deze keer op een militaire begraafplaats voor veteranen van de Amerikaanse strijd-krachten. Waarschijnlijk was het vorige keer alleen een kerkdienst. Als je de krant niet kunt vertrouwen, hoe weet je dan wat waar is?
Robert Kennedy komt ondertussen met een wetsvoorstel waarin alle hotels, restaurants e.d. verplicht worden zich open te stellen voor alle burgers. De federale overheid krijgt daarbij het recht deze open-stelling af te dwingen. Senatoren van Democraten en Republikeinen uit het zuiden hebben al gedreigd de behandeling van de wet op alle mogelijk manieren de dwarsbomen. In reactie daarop heeft dominee King gezegd dat er in dat geval een protestmars op Washington komt. De voorbereidingen daarvan zouden in volle gang zijn. Ondertussen gaan de rellen overal door. Het kan nog wel eens een lange, hete zo-mer worden.

17 juni 1963

Aangezien er hier in Winschoten bitter weinig gebeurt, ga ik nog maar even door met de V.S. Na de begrafenis van Medgar Evers braken er natuurlijk relletjes uit. De politie greep natuurlijk hardhandig in en werd op haar beurt bekogeld met stenen en flessen.
De vakbond gaat zich nu ook met de zaak bemoeien. James Hoffa, de voorzitter van de bond van vervoerspersoneel, geeft de gebroeders Kennedy persoonlijk de schuld van alle rassenproblemen. "Als Bobby Kennedy ongestoord door kan gaan met zijn machtsmisbruik, gaan we in de richting van het fascisme. De Kennedy's zetten de blanken op tegen de kleurlingen en de kleurlingen tegen de blanken. Het streven naar nieuwe wetgeving is volgens Hoffa belachelijk: "Ze hebben het lef niet de wetten toe te passen die er al zijn."
Eerst roepen dat een minister zijn bevoegdheden gebruikt, maar vervolgens beweren dat hij daar het lef niet voor heeft. De vakbon-den in Amerika zijn mij een raadsel.

13 juni 1963

Het kon natuurlijk niet uitblijven. Na de bomaanslagen is er nu een moord. De secretaris van de N.A.A.C.P. (Nationale Vereniging voor de Vooruitgang van Gekleurden), Medgar Evers, is doodgeschoten. Hij werd voor zijn huis in Jackson (Mississippi) in de rug geschoten toen hij terugkeerde van een bijeenkomst.
Evers was sinds negen jaar in dienst van de N.A.A.C.P. Zoals alle lei-ders van de zwarte beweging was hij zich bewust van de risico's die hij liep, maar hij was bereid die risico's te dragen. "Ik strijd evenzeer voor Amerika als de soldaten in Vietnam", verklaarde hij onlangs in een interview.

12 juni 1963

Wat een ingewikkeld en tegelijk routinematig product zo'n krant is blijkt uit het feit dat men om de haverklap, maar vooral op woensdag, vergeet de dag en datum te veranderen. Zo staat bijvoorbeeld op de krant van vandaag, d.w.z. van woensdag 12 juni, nog de aanduiding van gisteren: dinsdag 11 juni.

Belangrijker is dat Kennedy niet van plan is over zich heen te laten lopen door Wallace. De laatste heeft inderdaad op de stoep gestaan om twee zwarte studenten tegen te houden, maar uiteindelijk heeft hij deze slag verloren. Kennedy beval hem af te zien van onwettige handelingen. Omdat Wallace dit bevel heeft genegeerd, kreeg Kenne-dy het recht de plaatselijke troepen onder federaal bevel te plaatsen. Daarmee heeft de gouverneur feitelijk geen politie of militairen meer tot zijn beschikking. Verder houdt de minister van defensie troepen achter de hand om in geval van nood in te grijpen. Eigenlijk wordt hier na honderd jaar eindelijk een einde gemaakt aan de Amerikaanse Burgeroorlog. Hopelijk.

11 juni 1963

Het gaat goed in Nederland, maar niet in Oost-Groningen. Als we de deskundigen geloven tenminste. In Dommering sprak gisteren prof. Korteweg, de voorzitter van De Raad voor de Welvaartsbevorde-ring 'Opbouw Oost-Groningen'. Volgens hem vertoont de 'welvaarts-toestand' van Oost-Groningen inderdaad een aanmerkelijke verbete-ring, maar onze streek blijft een probleemgebied. De structurele verbetering is te gering en van opbloei kan al helemaal niet gespro-ken worden. Vooral de industrialisatie heeft te weinig vaart om op lange termijn voldoende werkgelegenheid te kunnen garanderen. Daarom zal ook in de toekomst de stimuleringspolitiek moeten worden voortgezet.

Ad infinitum.

10 juni 1963

Al een tijdje hebben we niets meer uit Amerika gehoord. Dat wil echter niet zeggen dat de strijd voor gelijke rechten stil staat. Inte-gendeel. De moed om met daden deze rechten op te eisen verspreidt zich als een inktvlek over het land. President Kennedy heeft de burge-meesters van alle steden opgeroepen in hun stad de discriminatie op te heffen. Ondertussen gaat gouverneur Wallace van Alabama mor-gen persoonlijk voorkomen dat twee negers worden ingeschreven bij de universiteit van Tuscaloosa. Hij wil ze fysiek tegenhouden als ze de trappen van de universiteit bestijgen. It's a long way to Tipperary.

22 mei 1963

Sex. Ik heb het er niet vaak over. Ten onrechte. Want als een mens ergens de hele dag mee bezig is, althans een man, althans ik, dan is het dat. En ik ben niet de enige. Af en toe komt het aan de oppervlakte, ook in de publiciteit. Neem nu het volgende stuk en let vooral op de fantasieën die eraan verbonden zijn. Vooral bij jezelf als lezer, en man. Ik citeer en neem de koppen ook over.

Ouders - met vakantie wisten van niets
Marechaussee haalt avontuurlijk meisje uit vliegtuig op Schiphol
Charles Aznavour mocht haar niet meenemen naar Nice

(van onze Amsterdamse redacteur)

De 19-jarige Amsterdamse studente in Slavische talen Coks Habbema is gisteren op Schiphol door de Koninklijke Marechaussee uit een KLM-vliegtuig gehaald dat op het punt stond te vertrekken naar Nice. De Franse zanger Charles Aznavour had voor deze beeldschone jongedame met lang donkerblond haar en lichte ogen een enkele reis eerste klas ticket gekocht (voor 348 gulden). Hij moest de reis alleen voortzetten. Zijn vriendin werd even later door een oom per auto afgehaald. Haar ouders zijn namelijk niet thuis. Die maken een vakan-tietocht door Luxemburg.

Gisteravond laat kwam Coks Habbema weer op Schiphol. Daar landde namelijk om vijf voor tien dezelfde machine weer waar ze 's morgens uit had moeten stappen. Haar koffer zat nog steeds in het bagage-ruim. Dezelfde oom C.P.J. Winkels uit de Beethovenstraat vergezelde haar. Coks Habbema vertelde ons toen: "Ik heb Charles Aznavour ontmoet op de eerste dag dat hij in ons land was - donderdag 9 mei. Hij liep toen wat te flaneren in de buurt van zijn hotel - het Hilton. Ik wist eerst helemaal niet dat hij de beroemde zanger was - dit vanwege zijn enorme grote donkere zonnebril. We hebben samen gezellig ge-praat. Charles Aznavour nodigde me toen uit zijn optreden te zien. Ik ben bij hem gebleven tot hij voor een dag of wat even terug ging naar Nice. Verleden week vrijdag stond ik hier weer op Schiphol om hem af te halen. Van dat moment af waren we samen.
Hij vroeg me zondagavond of ik niet mee wilde naar zijn huis aan de Rivièra. Daar woont zijn vader, zijns zuster en ook zijn dochter. We zouden dan ook nog het slot kunnen bijwonen van het filmfestival in Cannes. Ik had daar natuurlijk wel zin in. Ik heb me geen moment gerealiseerd dat mijn ouders daarvan af zouden moeten weten. Mijn ouders zijn namelijk met vakantie. Ik was trouwens weer thuis ge-weest voor zij terug zouden komen. Het is te hopen dat zij van dit incident niets horen via de buitenlandse pers - we hebben alle moge-lijke moeite gedaan ze telefonisch op te sporen; tot nu toe zonder re-sultaat. Dat zal met straks natuurlijk wel de nodige drama’s geven. Het is jammer dat dit alles zo ongelukkig liep. Ook voor Charles vind ik dit niet prettig. Hij was zo voorkomend altijd. Hij begreep er trouwens helemaal niets van toen het vliegtuig terugkeerde naar het platform en ik moest uitstappen."

Niet de eerste

Deze Coks Habbema is overigens niet bepaald de eerste minderjarige die op deze manier uit een vliegtuig wordt gehaald. De marechaussee bij de passencontrole is getraind op dit soort zaken. Zodra een min-derjarige zonder ouders of familieleden vertrekt naar het buitenland wordt geprobeerd contact met deze te krijgen. De betrokkene weet daarvan zelf meestal niets van. Die gaat gewoon door de douane en komt dan in een wachtkamer. Intussen bellen de dienstdoende amb-tenaren stad en land af om na te gaan of de minderjarige in kwestie met voorkennis vertrekt dan wel stiekem wil ontsnappen om - bij-voorbeeld - te gaan trouwen in het buitenland.

Onopvallend

Charles Aznavour heeft waarschijnlijk niet eens geweten dat zijn ge-zellin minderjarig was. Hij heeft overigens wel getracht het vertrek zo onopvallend mogelijk te maken. De zanger kwam heel laat op het vliegveld aan en nam zelf twee biljetten naar Nice. Coks Habbema wachtte op een afstand. Later gingen ze onafhankelijk van elkaar door de douane, langs twee verschillende loketten. Ook in de wachtkamer bleven ze bij elkaar uit de buurt. Pas in het vliegtuig werd weer con-tact gemaakt. Het toestel, een DC 7 C vertrok normaal - dat wil zeg-gen: de machine taxiede weg van het platform naar de startbaan.

Inmiddels had de marechaussee gebeld met een oom van Coks Hab-bema. Deze wist natuurlijk van niets. Hij moest op korte termijn beslissen of dat vertrek zou worden verhinderd. De vader en moeder van het meisje waren onbereikbaar. Ze woonde tijdens hun afwezig-heid alleen met een jongere broer in het ouderlijk huis aan de Schubertstraat. De oom nam het zekere voor het onzekere en zei: ze mag niet vertrekken.

Handkus

Via de verkeerstoren werd toen de gezagvoerder radiografisch mee-gedeeld dat hij moest terugkeren. Een stewardess bracht toen de boodschap even later over aan het meisje. Charles Aznavour schijnt eerst gedaan te hebben alsof hij met de hele zaak niets te maken had. Later trok de 39-jarige zanger wat bij. Hij wilde toen zelfs de omslag van het ticket terug hebben om later bij de aankomst het passagegeld te innen. Met een handkus nam hij tenslotte afscheid van Coks Habbema.

'Opdringerig'

Charles Aznavour heeft drie keer opgetreden in Nederland. Ook werd door de AVRO een zogenaamd domino-programma opgenomen. Dit alles gebeurde onder auspiciën van de Amsterdamse impresario Charles Aerts. Deze vertelde ons gisteravond: "Rond elke artiest van wereldnaam dwarrelen zulke meisjes. Ik heb die Coks Habbema ook wel gezien natuurlijk. Ze deed nogal opdringerig en was hondsbru-taal - tot in de kleedkamers toe. Charles Aznavour nam eerst weinig notitie van haar. Maar later scheen hij het prettig te vinden met het kind wat te praten. Ze spreekt overigens vloeiend Frans en Engels. Begrijpt u nou de ouders van dat kind om haar zo maar zonder controle achter te laten? Ik heb Charles Aznavour nog voor haar ge-waarschuwd maar hij wou niet luisteren. Het was hem trouwens niet om een goedkoop avontuurtje te doen. Dat heeft zo'n man niet nodig. Hij vond het kind gewoon ergens wel sympathiek, hoewel ze nogal slonzig was naar mijn idee. Ik heb nog medelijden met dat kind ook. Charles is de zaak trouwens waarschijnlijk al vergeten. Ik haal hem pas in oktober weer naar Nederland. Als het me lukt natuurlijk".

Wat een geweldig stuk hè? Del van 19 verleidt beroemde zanger. Of is het toch: beroemdheid maakt misbruik van jonge blom uit de betere buurt?

21 mei 1963

Het gevecht in de V.S. verplaatst zich naar administratieve sfeer. In Birmingham zijn kinderen die deel hebben genomen aan de demon-straties van school gestuurd. Degenen van 16 jaar en ouder werden verwijderd, de nog jongeren zijn geschorst.

Tegelijkertijd heeft het hooggerechtshof de vonnissen vernietigd waarin negers werden veroordeeld wegens het betreden van blanke cafetaria. Volgens het hof mag een staat geen rassenscheiding toe-passen en daarbij al helemaal niet van zijn macht gebruik maken. Zo breekt een zakje patat uiteindelijk de discriminatie. Althans op juri-disch vlak.

20 mei 1963

Kennedy is in Alabama geweest. Hij heeft gesproken met gouverneur Wallace, al schijnt het gesprek (in een helikopter!) voornamelijk te hebben bestaan uit het uitwisselen van meningen en dat in een uiterst koele atmosfeer.

Hoe ver die meningen uit elkaar lagen bleek uit commentaren ach-teraf. In een toespraak in Nashville zei Kennedy dat de negers steeds meer rechten zullen krijgen "tot alle Amerikanen gelijke rechten en vrijheden binnen de wet zullen hebben".

Wallace zei in een persconferentie dat de federale troepen in Alaba-ma overbodig waren, omdat de plaatselijke autoriteiten zeer wel in staat waren de "agressieve activiteiten" van de negerbevolking te beteugelen. Eerder had hij geprobeerd via het Hooggerechtshof de terugtrekking van de federale troepen af te dwingen. Overigens wordt nu ook in North-Carolina gedemonstreerd.

17 mei 1963

De Winschoter gevangenis De Noorderschans wordt een extra be-waakte vesting. Langdurig gestraften als de oorlogsmisdadigers Lages, Fischer, Aus der Fünten en Kotälla worden vanuit Breda over gebracht naar hier. Waarin een klein plaatsje groot kan zijn. Maar het levert wel arbeidsplaatsen op. Er zijn namelijk extra bewakers nodig.

16 mei 1963

Even de kamerverkiezingen: PvdA 43 (was 48), KVP 50 (was 43), VVD 16 (was 19), ARP 13 (was 14), CHU 13 (was 12), CPN 4 (was 3), S.G.P. 3 (was 3), PSP 4 (was 2), G.P.V. 1, Boerenpartij 3.

14 mei 1963

Het is weer rustig in Birmingham. Dagelijks patrouilleren onder de staat van beleg duizend politieagenten door de stad.

President Kennedy brengt zaterdag een bezoek aan Alabama; hij moest toch in de buurt zijn voor de viering van het dertig jarig bestaan van de 'Tennessee Valley Authority'.

Dominee King heeft opgeroepen af te zien van geweld. Blijkbaar zijn er resultaten in aantocht.